جدال اماراتی ها و سعودی ها؛ واکنش خلیجی‌ها به شکست جمهوری‌خواهان در کنگره
عربی۲۱ برررسی کرد:
شکست سنگینی که حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا متحمل شد و پیروزی شماری از نامزدهای دموکرات با اصالت عربی و اسلامی، واکنش‌های متفاوتی را میان نویسندگان و تحلیلگران خلیجی برانگیخت.
بر اساس آنچه «عربی۲۱» رصد کرده است، در این واکنش خلیجی، تهاجم تندی از سوی صداهای اماراتی به برخی پیروزشدگان برجسته شد؛ در مقابل، شکاف چشمگیری میان نویسندگان سعودی درباره خسارت حزب رئیس‌جمهور دونالد ترامپ و پیامدهای آن برای منطقه دیده شد.
در حالی که تحلیلگران اماراتی بر اتهام‌زنی به سناتور منتخب ایالت میشیگان، عبدالرحمن السید، درباره ارتباط با جماعت اخوان‌المسلمین تمرکز کردند، نویسندگان سعودی شکست جمهوری‌خواهان را جشن گرفتند و ترامپ را مسئول نتایج جنگ علیه ایران و سیاست‌های اقتصادی و خارجی او دانستند.
در همین حال، برخی دیگر درباره اغراق در تکیه بر حزب دموکرات یا جشن گرفتن ورود سیاستمدارانی با اصالت عربی و اسلامی به کنگره هشدار دادند.
دموکرات‌ها در انتخابات سه‌شنبه ۳ نوامبر موفق شدند کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست گیرند؛ انتخاباتی که در میان خشم مردمی آمریکایی از افزایش هزینه‌های زندگی و جنگ علیه ایران برگزار شد.
تهاجم اماراتی به پیروزشدگان
امجد طه، تحلیلگر اماراتی با اصالت ایرانی، از برجسته‌ترین مهاجمان به پیروزی دکتر آمریکایی مصری‌تبار عبدالرحمن السید در کرسی سنا از ایالت میشیگان بود؛ نتیجه‌ای تاریخی که او را نخستین مسلمان منتخب برای عضویت در این مجلس کرد.
طه به انگلیسی نوشت که پیروزی کسی را که او عضو اخوان‌المسلمین توصیف کرده، نمی‌توان پیروزی دموکراسی دانست؛ بلکه به عقیده او خطری است که تمدن غرب را تهدید می‌کند. او در این میان تجربه انقلاب ایران و کشمکش پس از آن میان اسلام‌گرایان و چپ‌گرایان را یادآور شد.
او انتخاب السید را فصلی تاریک در تاریخ ایالات متحده توصیف کرد و پست خود را با عبارت «خدا آمریکا را برکت دهد» به پایان برد؛ توییتی که در چند ساعت پس از انتشار بیش از ۶۳۰ هزار بازدید گرفت.
وقتی یکی از اعضای اخوان‌المسلمین در انتخابات سنا پیروز می‌شود، این دموکراسی نیست؛ این «احمق‌های مفید» است که از کشور خودشان متنفرند. وقتی آخوندها در ایران قدرت را به دست گرفتند، سوسیالیست‌ها به آن‌ها کمک کردند و بعد اسلام‌گرایان همه آن‌ها را کشتند. این خطرناک‌ترین لحظه برای تمدن غرب است. خدا آمریکا را برکت دهد. عبدالرحمن السید، نامزد سنای آمریکا، فصلی تاریک در تاریخ این ملت بزرگ است. و چنان‌که کتاب مقدس هشدار می‌دهد: «هر چه آدمی بکارد، همان را درو خواهد کرد.» — غلاطیان ۶:۷. مراقب باشید به نام دموکراسی چه می‌کارید. ممکن است از برداشت محصول لذت نبرید.
در همین راستا، مشعل الشامسی، تحلیلگر اماراتی، به سناتور منتخب حمله کرد و او را از برجسته‌ترین شخصیت‌هایی خواند که در آمریکا از حمایت اخوان‌المسلمین برخوردارند و درباره مواضع او در مسائل اجتماعی و شعارهای اسلامی پیشین‌اش پرسش کرد.
انتقاد الشامسی به اتهام‌های اخوان‌المسلمین محدود نماند؛ او به رنگ‌های آشکاری در تصویری از السید اشاره کرد، با اشاره‌ای که به نظر می‌رسید به نمادهای جامعه دگرباشان جنسی جهت دارد، و آن‌ها را با شعارهای اسلامی‌ای مقایسه کرد که به ادعای او السید و حامیانش سر می‌دادند.
این چه رنگ‌هایی است که در دست سناتور عبدالرحمن السید، حامی حریم اخوان‌المسلمین در آمریکا و ستاره محبوبشان، می‌درخشد؟ کجاست آن شعارهای اسلامی که او و حامیانش سر می‌دادند؟
اما احمد شریف العامری، در چارچوب کارزار تحریک علیه السید، امضای نامهای در سال ۲۰۱۲ توسط او را یادآوری کرد که از برخی تصمیم‌های محمد مرسی، رئیس‌جمهور پیشین مصر، حمایت می‌کرد و این مواضع را شایسته بررسی دقیق هنگام ارزیابی پایبندی سیاستمداران به اصول دموکراتیک دانست.
بزرگ‌ترین آسیب‌پذیری یک دموکراسی، این فرض است که هر کسی که در نهادهای آن مشارکت می‌کند، الزاماً به اصول آن پایبند است. انتخابات سنا در میشیگان این پرسش را به‌شدت برجسته کرده است. عبدالرحمن السید طوماری در سال ۲۰۱۲ را امضا کرد که از تصمیم‌های جنجالی محمد مرسی، رئیس‌جمهور اخوان‌المسلمین مصر، حمایت می‌کرد؛ از جمله فراخوان‌هایی برای حذف چهره‌های مرتبط با رژیم پیشین از رسانه‌ها و پلیس. آن سابقه شایسته بررسی دقیق است. مصر نشان داد که چگونه یک مأموریت انتخاباتی می‌تواند به توجیهی برای تمرکز قدرت سیاسی، تعمیق قطب‌بندی نهادی و آزمودن محدودیت‌های قانون اساسی تبدیل شود. السید وابستگی به اخوان‌المسلمین را رد کرده و عضویت شخصی او اثبات نشده است. اما مواضع سیاسی مستند او همچنان موضوعات مشروعی برای بررسی باقی می‌مانند.
پرسش بزرگ‌تر از میشیگان است: آیا نهادهای دموکراتیک می‌توانند میان کسانی که در پی قدرت سیاسی‌اند و کسانی که به محدودیت‌های قانون اساسی حاکم بر اعمال آن پایبند می‌مانند، تمایز قائل شوند؟ بقای نهادهای دموکراتیک به پرسیدن پیوسته این پرسش وابسته است، صرف‌نظر از اینکه چه کسی منصب دارد.
عبدالرحمن السید در طول کمپین انتخاباتی خود نیز با حملات مشابهی از سوی ترامپ و جمهوری‌خواهان روبه‌رو شده بود؛ کسانی که او را به ارتباط با اخوان‌المسلمین متهم کردند، در حالی که این نامزد دموکرات بارها این اتهام‌ها را رد کرد.
در موضعی متفاوت از سوی امارات، حبیب الملا، وکیل، صعود آمریکایی‌های اصالتاً عرب را در زندگی سیاسی آمریکا تحولی شایسته توجه دانست و خواستار جست‌وجوی نقاط اشتراک با این سیاستمداران شد، با وجود اختلاف با آن‌ها در برخی مواضع.
پدیده صعود آمریکایی‌های اصالتاً عرب در سیاست آمریکا شایسته توجه است و به نظر می‌رسد مستعد تداوم و رشد باشد. این تحولی رادیکال در نقشه سیاست آمریکاست. ممکن است آن‌ها در بسیاری از مواضع با ما اختلاف داشته باشند، اما آیا موفق می‌شویم نقاط مشترکی با آن‌ها پیدا کنیم؟
جشن سعودی از شکست جمهوری‌خواهان
در عربستان، واکنش‌ها متباین‌تر به نظر می‌رسید؛ شمارى از نویسندگان و رسانه‌ای‌ها رضایت آشکار خود را از باخت جمهوری‌خواهان ابراز کردند؛ چرخشی قابل توجه در مقایسه با فضایی که دو سال پیش با بازگشت ترامپ به کاخ سفید همراه بود.
سعد البازعی، منتقد و دانشگاهی سعودی، نتایج را شکستی سنگین و شرم‌آور برای جمهوری‌خواهان توصیف کرد و آن را بازتاب رد سیاست‌های نظامی، اقتصادی و اجتماعی ترامپ دانست. او از باخت حزب جمهوری‌خواه در ایالت‌هایی که سنگرهای سنتی آن به شمار می‌رفتند ابراز خشنودی کرد.
شکستی سنگین و شرم‌آور که جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره متحمل شدند؛ انتخاباتی که نتایجش پیاپی می‌آید و نوید شکست‌های بیشتر برای سیاست‌های ترامپ و جمهوری‌خواهان همراه او را می‌دهد. ماجرا به جنگ محدود نمی‌شود، بلکه از آن فراتر می‌رود و به سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی غیرانسانی‌ای می‌رسد که دولت ترامپ و حامیانش از جمهوری‌خواهان و ثروتمندان دنبال کردند. ایالت‌هایی که از نظر تاریخی جمهوری‌خواه بودند، دموکرات شدند. نتایج همزمان حیرت‌انگیز و شادی‌بخش است.
ادریس الدریس، نویسنده سعودی، باخت جمهوری‌خواهان را مستحق دانست و گفت رفتارها و عملکردهای سیاسی و نظامی ترامپ و بازتاب‌های اقتصادی آن بود که رأی را به دموکرات‌ها داد و ناراضیان از او را به پای صندوق‌های رأی کشاند. او با طعنه گفت رئیس‌جمهور آمریکا خودش راه را برای رقبایش هموار کرده است:
شکستی تمام‌عیار و مستحق برای جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای. رفتارها و اقدامات سیاسی و نظامی ترامپ و بازتاب‌های اقتصادی آن بود که رأی را به دموکرات‌ها داد و ناراضیان از او را به پای صندوق‌های رأی کشاند. دموکرات‌ها باید وفاداری نشان دهند و از ترامپ تشکر کنند که راه پیروزی قاطع و فتح را برایشان هموار کرد.
خالد السلیمان، نویسنده سعودی، چنین دید که باخت حزب رئیس‌جمهور در انتخابات میان‌دوره‌ای در تاریخ آمریکا امری معمول است؛ اما نکته قابل توجه این بار، باخت جمهوری‌خواهان در سنگرهای مستحکم انتخاباتی است. او معتقد است غرور ترامپ مانع از درک احساس خذلان بخشی از حامیانش شد:
باخت حزب رئیس‌جمهور آمریکا در انتخابات میان‌دوره‌ای الگویی تکرارشونده است؛ رؤسایی که محبوبیت بالایی داشتند، مانند ریگان، کلینتون و اوباما، نیز باخت‌های بزرگی را تجربه کردند. اما نکته قابل توجه این است که حزب ترامپ امروز در سنگرهای مستحکم جمهوری‌خواه می‌بازد! بدون شک پایگاه #ترامپ او را تنبیه می‌کند و غرور و تکبرش او را از توجه به احساس فزاینده ناامیدی و خذلان در میان جمهوری‌خواهان و رأی‌دهندگان آمریکایی که در ۲۰۲۴ به او رأی دادند، کور کرده است!
فهد العرابی الحارثی، دانشگاهی و نویسنده سعودی، نتایج را مستقیماً به جنگ علیه ایران مرتبط دانست و با اشاره به تعبیری طنزآمیز گفت واشینگتن در تغییر نظام ایران شکست خورد، اما پیامدهای جنگ به تغییر موازنه قدرت در داخل آمریکا کمک کرد:
بامزه‌ترین و شاید تلخ‌ترین تعبیر درباره نتایج انتخابات اخیر آمریکا این است که گفته شود آمریکا در تغییر نظام در ایران شکست خورد، اما ایران در تغییر نظام در آمریکا موفق شد! پارادوکسی طنزآمیز که با این حال از مقدار زیادی حقیقت سیاسی خالی نیست. ترامپ که با بالا بردن سطح اهداف وارد رویارویی با ایران شد، در به زانو درآوردن نظام ایران یا گرفتن امتیازاتی که می‌خواست موفق نشد و بهای سیاسی سنگینی در داخل آمریکا پرداخت. جنگی که او می‌خواست نمایش قدرت آمریکا باشد، به بار سنگینی بر او و حزبش تبدیل شد. این جنگ به تضعیف نفوذ او و ضعیف کردن جمهوری‌خواهان کمک کرد، تا آنجا که کنترل هر دو مجلس را از دست دادند. درست است که افزایش هزینه‌های زندگی، مسکن و مراقبت بهداشتی و کاهش قدرت خرید از عوامل اصلی تنبیه جمهوری‌خواهان از سوی رأی‌دهنده آمریکایی بود، اما جنگ ایران، به اعتراف خود #ترامپ، به‌قوت در پای صندوق‌های رأی حاضر بود. اینجا پارادوکس بزرگ نهفته است: ترامپ نتوانست نظام در تهران را تغییر دهد، اما تهران از طریق پیامدهای جنگ به تغییر موازنه قدرت در واشینگتن کمک کرد، میز را به ضرر رئیس‌جمهور برگرداند و محدودیت‌های سیاسی‌ای بر او تحمیل کرد که در محاسباتش نبود. ترامپ می‌خواست تغییر نظام را به ایران صادر کند، اما ناگهان ایران بحران خود را به کاخ سفید وارد کرد!
داوود الشریان، رسانه‌ای سعودی، در تعبیری کوتاه که انتقادی به سیاست‌های مهاجرتی ترامپ داشت، نوشت تبدیل ترس از مهاجران به سیاست، رأی‌دهنده آمریکایی را به یاد نقش مهاجران در ساختن ایالات متحده می‌اندازد:
وقتی ترس از مهاجران به سیاست تبدیل می‌شود، رأی‌دهنده آمریکایی یادآوری می‌کند که چه کسی این کشور را ساخته است.
نبیل فهد المعجل، نویسنده سعودی، کاریکاتوری منتشر کرد که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر دولت اشغالگر اسرائیل، را در تنگنا نشان می‌داد و با پرسشی طعنه‌آمیز درباره گام بعدی دو طرف پس از نتایج انتخابات نوشت:
دو بازنده چه می‌توانند بکنند؟
از تأیید ترامپ تا استقبال از شکست او
این اختلاف بار دیگر تحول نگاه برخی محافل سعودی به جمهوری‌خواهان را برجسته کرد؛ پس از موج گسترده استقبال و جشنی که پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ را همراهی کرده بود.
پایگاه عربی۲۱ در ۸ نوامبر ۲۰۲۴ گزارشی با عنوان «وجد سعودی از پیروزی ترامپ در انتخابات… راز استقبال بی‌سابقه چیست؟» منتشر کرده بود که در آن، استقبال رسانه‌ها و نویسندگان سعودی از بازگشت رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه به کاخ سفید رصد شده بود.
آن گزارش در آن زمان از عبدالرحمن الراشد، رسانه‌ای، نقل کرده بود که پیروزی ترامپ را «خبری خوشحال‌کننده در ریاض» توصیف کرد؛ در میان انتظارها برای تقویت روابط دو کشور. این نکته تفاوت لحن برخی اظهارنظرهای سعودی کنونی را برجسته می‌کند، بی‌آنکه به معنای تغییر موضع همه نویسندگان باشد.
احمد الصلاح از جمله تحلیلگرانی بود که بیشتر به این پارادوکس پرداخت و گفت در محافل سعودی‌ای که دنبال می‌کند، حمایتی روشن از پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌بیند و این فضای کلی را با آنچه دو سال پیش بود مقایسه می‌کند؛ زمانی که امید به پیروزی جمهوری‌خواهان بسته شده بود.
او معتقد بود مسئله فلسطین یکی از مهم‌ترین عوامل توضیح‌دهنده این تحول است، اما تنها عامل نیست و اختلاف‌های راهبردی عمیق‌تری میان عربستان و طبقه سیاسی آمریکا در هر دو شاخه دموکرات و جمهوری‌خواه وجود دارد.
او افزود صعود قدرت‌های منطقه‌ای دیگر، تغییر اولویت‌های بین‌المللی واشینگتن و کاهش اتکای آن به نفت سعودی، همه عواملی هستند که پادشاهی را به تنوع‌بخشی در روابط خارجی سوق می‌دهند. به اعتقاد او، تمایل کنونی برخی سعودی‌ها به دموکرات‌ها لزوماً بازتاب نزدیکی ایدئولوژیک با آن‌ها نیست، بلکه تغییری در ارزیابی منافع است.
انتخابات و عربستان. در محافل سعودی‌ای که دنبال می‌کنم، حمایتی روشن از پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌بینم و این فضای کلی را با آنچه دو سال پیش بود مقایسه می‌کنم؛ زمانی که امید به پیروزی جمهوری‌خواهان بسته شده بود. و می‌پرسم آیا شکاف یا تناقض یا معمایی وجود دارد که نمی‌دانم دقیقاً چگونه آن را دسته‌بندی کنم، اما شایسته تأمل است. معتقدم مسئله فلسطین یکی از مهم‌ترین عوامل توضیح‌دهنده این تحول است، اما تنها عامل نیست. درباره عربستان و انتخابات آمریکا، اختلاف ماهوی در دیدگاه‌ها با طبقه سیاسی آمریکا در هر دو شاخه دموکرات و جمهوری‌خواه وجود دارد. بنابراین، باخت جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای لزوماً به معنای پایان اختلاف با سیاست‌های واشینگتن نیست. به اعتقاد من، مشکل عمیق‌تر از حزبی است که بر آمریکا حکومت می‌کند و به تحولات در منافع و اولویت‌های راهبردی میان دو کشور مربوط است. بسیاری از منتقدان دلیل را در سیاست‌های ولیعهد یا چشم‌انداز می‌بینند، اما واقعیت این است که اختلاف از دوره ملک عبدالله مرحوم آغاز شده است. و حتی اگر ناکامی‌هایی در برخی سیاست‌ها یا برنامه‌های اقتصادی وجود داشته باشد، این طبیعی است و دلیل اصلی این اختلاف در دیدگاه‌ها نیست. نخست، روشن است که واشینگتن از دوره اوباما تصمیم گرفت اولویت‌های سیاست خارجی خود را بازآرایی کند و به آسیا، در کنار روسیه و اروپای شرقی، اهمیت بیشتری بدهد، به قیمت جایگاه سنتی خاورمیانه. دوم، صعود قدرت‌های منطقه‌ای مانند امارات و قطر به واشینگتن انعطاف بیشتری در برخورد با پرونده‌های منطقه از طریق کانال‌های متعدد داد، به‌گونه‌ای که بتواند منافعش را بدون اتکا به عربستان به‌تنهایی محقق کند؛ امری که جایگاه سنتی و ویژه پادشاهی را به‌عنوان نزدیک‌ترین و مطمئن‌ترین متحد واشینگتن در منطقه کاهش داد. علاوه بر جایگزین‌های نفتی که برای ایالات متحده فراهم شد و اتکای سنتی آن به نفت سعودی را کم کرد. سپس اینکه ایالات متحده در طول تاریخ همواره از قدرت‌هایی منطقه‌ای در منطقه ما حمایت کرده و سپس مواضع خود را نسبت به آن‌ها به‌طور ناگهانی تغییر داده است، با بهانه‌های موازنه قوا، که همواره به نفع یک کشور جانبدارانه بوده است. و این امر اتکا به خود را در این مرحله ضروری‌تر می‌کند. و گمان می‌کنم ما در واقع در این مرحله زندگی می‌کنیم؛ مرحله‌ای که مستلزم صرف‌نظر کردن از منافع با واشینگتن نیست، بلکه بیش از آن مستلزم اتکای بیشتر به روابط دوجانبه و چندجانبه ماست، به‌گونه‌ای که توازن میان این دو را محقق کند. و «اتحاد مکه» دلیلی روشن بر این واقعیت منحصربه‌فردی است که پادشاهی شاهد آن است و الراشد آن را چنین توصیف کرد که این بار «تنهاییم». و اگر به پارادوکس نخست بازگردیم: چرا برخی سعودی‌ها امروز به دموکرات‌ها تمایل دارند، پس از آنکه امیدشان به پیروزی جمهوری‌خواهان بود؟ به نظر من این تحول لزوماً بازتاب نزدیکی فکری با دموکرات‌ها نیست، بلکه بیشتر بازتاب تغییر در ارزیابی منافع سعودی است.
بلکه معتقدم برخلاف چهار دهه گذشته، یا دست‌کم آن‌گونه که دیده‌ایم، ممکن است برخی منافع ما امروز با مواضعی درون حزب دموکرات نزدیک‌تر باشد، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با مسئله فلسطین و رابطه با جهان اسلام، با وجود اختلاف مواضع درون خود حزب. و این‌ها فضاهای مشترکی است که باید هر جا وجود دارد بر آن‌ها بنا کرد، هر چه در اینجا و آنجا گفته شود.
خالد السهیل بخشی از این خوانش را تأیید کرد و معتقد بود سیاست‌های دولت پیشین بایدن به‌طور غیرمستقیم به سوق دادن عربستان به سمت تعمیق روابطش با چین، روسیه و حتی ایران کمک کرد.
السهیل گفت قلدری ترامپ بر متحدانش، درگیر شدن خلیج [فارس] در جنگی که نظر آن پرسیده نشد، و نیز موضع آمریکا درباره راه‌حل دو دولتی، عواملی هستند که کاهش شور و شوق به ترامپیسم را توضیح می‌دهند؛ و تأکید کرد سیاست بر منافع استوار است:
طرحی بحث‌برانگیز. تصور می‌کنم ما از دموکرات‌ها بهره بردیم – و در پیشاپیش آن‌ها بایدن خواب‌آلود به تعبیر ترامپ – زیرا او با موضع منفی خود راه را برای تعمیق اتحادها و روابط با چین و روسیه و حتی ایران هموار کرد. ایالات متحده دیگر در بهترین وضعیت خود نیست. با این حال جهان از آن بی‌نیاز نیست. قلدری ترامپ با متحدانش – مثلاً اروپایی‌ها – حالتی از نارضایتی ایجاد کرد. ماجرا در خلیج فارس تکرار شد که خود را در برابر جنگی دید که نظر آن پرسیده نشد. چه برسد به جانبداری علیه گزینه‌های راه‌حل دو دولتی. این امر کاهش شور و شوق به ترامپیسم را توجیه می‌کند. در پایان: سیاست یعنی منافع.
در خوانشی دیگر، نواف القدیمی، نویسنده سعودی، معتقد بود گسترش جریان ترقی‌خواه درون حزب دموکرات ممکن است در آینده ماهیت رابطه واشینگتن و اشغال اسرائیل را تغییر دهد. به اعتقاد او، رئیس‌جمهور دموکرات بعدی ممکن است ضد اسرائیل نباشد، اما شاید اولویت مطلق را در سیاست آمریکا به آن ندهد:
به نظر می‌رسد بایدن آخرین رئیس‌جمهور دموکرات صهیونیست در آمریکا باشد، در سایه ادامه گسترش چپ پیشرو درون حزب دموکرات… شاید رئیس‌جمهور دموکرات بعدی دشمن اسرائیل نباشد، اما مهم این است که اسرائیل را اولویت اول سیاست آمریکا نخواهد کرد.
در مقابل، احمد الفراج، رسانه‌ای، از اغراق در انتظار تغییرات ماهوی در آمریکا در نتیجه پیروزی دموکرات‌ها هشدار داد و معتقد بود نظام سیاسی آمریکا توانایی جذب خشم مردمی را از طریق نهادها و جدل رسانه‌ای دارد، بی‌آنکه لزوماً به تغییر رادیکال در سیاست‌ها بینجامد:
در انتظارات خود اغراق نکنید. نظام دموکراتیک آمریکا (دموکراسی پول و رسانه) طوری طراحی شده است که خشم مردمی پیش از رسیدن به مرحله انفجار، جذب/تخلیه شود: جنب‌وجوش و بازپرسی‌های زیادی از طریق برنامه‌های تلویزیونی هیجان‌انگیز رخ خواهد داد، اما هیچ چیز اساسی جز در خیال خیال‌پردازان رخ نخواهد داد.
در پستی دوم، الفراج به عرب‌هایی انتقاد کرد که بر اساس انتظار بهبود موضع آمریکا در قبال فلسطین، پیروزی دموکرات‌ها را جشن گرفتند و هشدار داد که به ارزیابی او، شخصیت‌های برجسته دموکرات نامزد رهبری کنگره از سرسخت‌ترین حامیان اسرائیل به شمار می‌روند:
می‌خواهیم به برادران چپ‌گرای عرب که در جشن گرفتن پیروزی دموکرات‌ها اغراق کردند، چون ایمان دارند نخستین تصمیم کنگره صدور قانونی برای آزادی فلسطین خواهد بود، اطلاع دهیم که رئیس پیش‌بینی‌شده جدید مجلس نمایندگان، حکیم جفری، و رئیس پیش‌بینی‌شده جدید سنا، چاک شومر، از سرسخت‌ترین حامیان اسرائیل در تاریخ سیاسی آمریکا هستند.
علی العامری نیز بخشی از این موضع را چنین خلاصه کرد که هر دو حزب آمریکایی به نفع ایالات متحده کار می‌کنند، نه به نفع کشورهای دیگر؛ و علاقه جهانی به انتخابات، بازتاب حجم نفوذ و تأثیر آمریکاست:
علاقه به انتخابات آمریکا بازتاب نفوذ و تأثیر ایالات متحده در جهان است… اما درباره پیروزی میان دو حزب، هر دو به نفع آمریکا کار می‌کنند، نه به نفع کشورهای دیگر!
ملاحظاتی بر صعود عرب‌ها و مسلمانان
جدا از موضع‌گیری درباره ترامپ، جریان دیگری از کامنت‌های سعودی و خلیجی برجسته شد که بر تردید در اهمیت پیروزی سیاستمداران آمریکایی از تبار عربی و اسلامی تمرکز داشت و معتقد بود رسیدن آنان به جایگاه‌های قدرت لزوماً به معنای اتخاذ مواضع حمایتگرانه از مسائل منطقه نیست.
کامنت‌گذار سعودی، ابراهیم السلیمان، نوشت که او همیشه در شادیِ رسیدن فرزندان مهاجران عرب به مناصب سیاسی در کشورهای غربی شریک نیست و مدعی شد بسیاری از آنان مواضع منفی نسبت به کشورهای اصلی خود و کشورهای عربی خلیج [فارس]، به‌ویژه عربستان، دارند.
من از کسانی نیستم که همیشه از رسیدن فرزندان مهاجران عرب — مگر کسانی که پروردگارم بر آنان رحم کند — به مناصب در کشورهای مهاجرت شاد می‌شوند؛ زیرا بیشترشان ناراضی‌اند و کینه‌ای نسبت به منطقه عربی خود که از آن مهاجرت کرده‌اند، دارند. ناراضی از کشورشان که حداقل کرامت و رفاه را برایشان فراهم نکرد و از کشورهای عربی خلیج متنفرند، چون به جایگاه آنان و رفاه شهروندانشان حسادت می‌کنند.
امانی العجلان موضع تندتری بیان کرد و سیاستمدارانِ دارای تبار عربی در کشورهای غربی را متهم کرد که عربستان را هدف می‌گیرند و آن را مسئول ناکامی‌های خود می‌دانند و در سودمندیِ تجلیل از رسیدن آنان به قدرت تردید کرد.
من هرگز از رسیدن یک عرب به قدرت در کشورهای اروپایی و آمریکا خوشحال نشده‌ام، چون همیشه منافق و دروغ‌پرداز از آب درمی‌آید؛ دستور کارش همیشه علیه ماست و کینه‌ها و همه عقده‌های روانی‌ای را که خودش و پدر و اجدادش حمل کرده‌اند، روی ما خالی می‌کند. به چالش می‌کشم کسی را که نام یک سیاستمدار عرب را بیاورد که خلاف آنچه گفتم باشد. آن‌ها در کشورهای خود شکست خوردند و به مهجر گریختند و در حل مسائل کشورهایی که پناهشان دادند شکست خوردند؛ پس جز عربستان بهانه‌ای ندارند که اشتباهاتشان را به آن بیاویزند تا خشم خیابان را از خود دور کنند.
در موضعی مشابه، کساب العتیبی معتقد بود شماری از سیاستمداران غربیِ دارای تبار عربی مواضع خصمانه‌ای نسبت به عربستان اتخاذ کرده‌اند و برخی از آنان را متهم کرد که انتقاد از پادشاهی [عربستان] را در خدمت محاسبات سیاسی و شخصی قرار می‌دهند.
صحنه را رصد کنید. تقریباً همه کسانی که از تبار عربی به پارلمان‌های غربی رسیده‌اند، مواضع خصمانه‌ای نسبت به عربستان اتخاذ کرده‌اند؛ به جای اینکه صدای حقیقت و انصاف باشند، برخی از آنان به شیپورِ تسویه‌حساب‌های شخصی تبدیل شده‌اند که عقده حقارت و احساس فرودستی آنان را به حرکت درمی‌آورد؛ گویی کوبیدن عربستان به آن‌ها جایگاهی می‌دهد که از دست داده‌اند.
اما ناصر الصرامی خوانش ملایم‌تری ارائه کرد و معتقد بود نماینده یا سناتور آمریکاییِ دارای تبار عربی یا اسلامی، نماینده عرب‌ها یا مسلمانان نیست، بلکه سیاستمداری آمریکایی است که تابع منافع رأی‌دهندگانش و نظام سیاسی آمریکاست.
او هشدار داد که نباید بر نام‌ها یا تبارهای دینی، انتظارات سیاسی بنا کرد و معتقد بود تجلیل نمادین ممکن است تا حدی قابل فهم باشد، اما نمی‌تواند مبنای قضاوت درباره مواضع سیاستمداران باشد.
صرامی به‌طور مشخص به حقوق همجنس‌گرایان به‌عنوان یکی از مسائلی اشاره کرد که در محیط سیاسی آمریکا حضور دارد و معتقد بود هویت اسلامی یا تبار عربی لزوماً به معنای اتخاذ مواضع جوامع عربی درباره این پرونده‌ها توسط سیاستمدار نیست.
درست است رمانتیسیسم عربی در سیاست جایی ندارد. نماینده یا سناتور مسلمان یا عرب، سفیر ما در واشینگتن نیست. دستور کارش اول و آخر آمریکایی است، رأی‌دهندگانش آمریکایی‌اند و پاسخگویی‌اش در دست صندوق‌های رأی آن‌هاست. او در مدار فرهنگ سیاسی آمریکا و مسائل آن حرکت می‌کند، از جمله حقوق همجنس‌گرایان و غیره. کسی که انتظار دارد او موضع آمریکا را در قبال مسائل ما تغییر دهد، نفهمیده واشینگتن چگونه کار می‌کند. شادی نمادین تا حدی مشروع است، اما بنا کردن سیاست و انتظارات بر نماد، جهل است.
در همین زمینه، سعود عبدالعزیز الجری آنچه را تجلیل مکرر از پیروزی سیاستمداران مسلمان در انتخابات غربی می‌خواند، نقد کرد و پرسید آنان چه قوانینی را در خدمت مسائل مسلمانان ارائه کرده‌اند و معتقد بود مواضع و قوانین مهم‌تر از نام‌ها و وابستگی‌های دینی‌اند.
حافظه بعضی مسلمانان مثل حافظه ماهی است!! به سرعت مواضع سیاستمداران مسلمانی را که در انتخابات آمریکا پیروز شده‌اند فراموش می‌کنند و بعد دوباره همان تجربه را می‌ستایند، گویی تاریخ چیزی به آن‌ها نیاموخته است! کسانی را که در ستایش آن‌ها اغراق می‌کنند به چالش می‌کشم که یک قانون را نام ببرند که یکی از این سیاستمداران تصویب کرده باشد و در آن نفع روشنی برای مسلمانان و خدمت به مسائل آنان بوده باشد! پس عبرت در نامهای اسلامی و تبار و وابستگی‌ها نیست، بلکه در مواضع و قوانین است! و حق داریم
بپرسیم از سیاستمدار مسلمانی که مواضع حمایتگرانه از سقط جنین و روابط همجنس‌گرایانه انحرافی اتخاذ می‌کند: آیا صرف وابستگی او به اسلام باعث می‌شود نماینده ارزش‌های مسلمانان و عقیده آنان باشد؟! سپس مسئله سوگند بر وفاداری به قانون اساسی آمریکا اشکال اعتقادی خطیری و کفر آشکار ایجاد می‌کند. بس است شیفتگی به نام‌ها و شعارها؛ سیاستمدار آخرین دغدغه‌اش عقیده‌اش است.
اما عبدالله الجدعی منشور مفصلی را به نقد تجلیل از پیروزی عبدالرحمن السید اختصاص داد و معتقد بود فرض اینکه سیاستمدار آمریکایی صرفاً به دلیل وابستگی دینی یا تبار عربی‌اش به مسائل عرب و مسلمانان گرایش پیدا می‌کند، خوانشی عاطفی است که ماهیت نظام سیاسی و جامعه آمریکا را نادیده می‌گیرد.
الجدعی نمونه‌هایی از شخصیت‌های غربی از تبار عربی و اسلامی را مرور کرد که مواضع مخالف با مسائل کشورهای اصلی خود اتخاذ کرده بودند و هشدار داد نباید هویت دینی برندگان را با مواضع سیاسی‌شان اشتباه گرفت.
تجلیل از عبدول السید با تحلیل سیاست به شیوه‌ای عاطفی جور درنمی‌آید؛ چه رسد به اینکه این تحلیل در جوامعی مانند جامعه غربی صورت گیرد. آن‌ها گمان می‌کنند اگر سیاستمداری مسلمان شود یا مسلمانی در انتخاباتی در کشوری مثل آمریکا پیروز شود، به مسائل عرب و مسلمانان جانبداری خواهد کرد. این تصور در کشوری مثل آمریکا بسیار ساده‌لوحانه است. طبیعت جوامع غربی پس از انباشت طولانی سکولاریسم نهادی، دین را کاملاً از تأثیرگذاری در فضای عمومی جدا نمی‌کند، بلکه تأثیر آن را ثانویه و محدود می‌سازد؛ علاوه بر آن، تربیت اجتماعی و آموزشی در آن کشورها مفهومی از دین را در بر می‌گیرد که در چارچوب «انتخاب شخصی» طبقه‌بندی می‌شود، دقیقاً مانند تمایل به نوع غذایی که می‌خورد یا رنگ لباسی که می‌پوشد، در حالی که به شکل‌دهی هیچ ایدئولوژی سیاسی یا ولایی که از انتخاب‌های شخصی‌اش فراتر رود نمی‌رسد. این با تصور دینی شرقی که دین را نظام زندگی می‌کند متفاوت است. بنابراین تجلیل افراطی از سیاستمداران غربی، هرگاه اسلام خود را اعلام کنند یا نامهای عربی داشته باشند، چیزی جز عاطفه‌ای که بر تحلیل غلبه کرده نشان نمی‌دهد؛ چه رسد به اینکه از آن‌ها صرفاً به خاطر دینشان جانبداری سیاسی انتظار رود؟ اینجا ساده‌لوحی آشکار می‌شود! [این تصور] عقده مهاجری را نادیده می‌گیرد که می‌کوشد میهن‌دوستی جدید خود را در آمریکا اثبات کند. در جنگ جهانی دوم بسیاری از تبار ژاپنی مأموریت‌های اطلاعاتی و نظامی علیه کشور مادری خود انجام می‌دادند، و همین‌طور از کشورهای مختلف. آمریکا در اصل کشوری مهاجرپذیر است؛ پس داشتن نام عربی یا آشکار کردن اسلام به معنای آن نیست که او به مسائل عرب و مسلمانان جانبداری خواهد کرد، بلکه ممکن است عکس آن عمل کند؛ یا بگو احتمال عکس آن کاملاً بیشتر است، از ترس اینکه به ضعف وفاداری به آمریکا و همچنین سایر کشورهای غربی متهم شود. سوئلا براورمن، وزیر کشور پیشین بریتانیا، از تبار اسلامی بود؛ پدرش از تبار هندی مسلمان بود، با این حال علیه راهپیمایی‌های حمایت از فلسطین در بریتانیا ایستاد، پلیس را به سهل‌انگاری با آن‌ها متهم کرد و آن‌ها را «راهپیمایی‌های نفرت» خواند. زلمای خلیل‌زاد از تبار افغان در آستانه حمله ۲۰۰۳ به عراق برای مرحله انتقالی پس از سقوط دولت عراق آماده‌سازی می‌کرد و بین ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۷ سفیر آمریکا در عراق شد. ماجرا به سیاستمداران محدود نمی‌شود، بلکه متفکران و روشنفکران را نیز در بر می‌گیرد؛ کنعان مکیّه با جورج بوش دیدار کرد و او را به حمله به کشورش عراق ترغیب کرد. همچنین فواد عجمی (مدیر برنامه خاورمیانه در دانشگاه جانز هاپکینز) از کارشناسان نزدیک به دیک چنی بود و حمله آمریکا به عراق را تأیید کرد. فهرست این نام‌ها طولانی است؛ نام‌هایی که فرصت‌طلبی سیاسی در آن‌ها کم نیست و می‌کوشند تأکید کنند هویت دوگانه‌ای ندارند و برای تبلیغات، وفاداری‌شان جز به آمریکا نیست. چه بسا همین‌ها شدیدترین صداهای مخالف مسائل عرب و مسلمانان باشند. پس نباید میان لابی صهیونیستی که تصور سیاسی روشنی درباره حمایت از اسرائیل دارد و این افراد که چیزی جز نام‌ها و پیشینه‌هایی آنان را گرد هم نمی‌آورد و ممکن است از بار دینی و فرهنگی آن تبری جسته باشند، اشتباه گرفت.
انتقادها به آدام حموی، پزشک آمریکایی مصری‌تبار، نیز گسترش یافت؛ او پس از آنکه نامش در جریان مشارکت در ارائه خدمات درمانی به مجروحان غزه برجسته شد، کرسی مجلس نمایندگان از ایالت نیوجرسی را به دست آورد.
عبدالله المزروع، حموی را به حمایت از اقدامات پزشکی جنجالی مربوط به افراد زیر سن قانونی متهم کرد و از توصیف‌های تندی علیه او استفاده کرد، بدون اینکه در پست خود شواهد مستقیمی ارائه دهد که این اتهام را به شکل رایجش اثبات کند.
او از سرسخت‌ترین حامیان زیر قرار دادن افراد زیر سن قانونی برای عمل قطع اندام‌های تناسلی است. (تغییر جنسیت). (فرقه باطنیِ ترسناک)
در کامنتی کوتاه، مطر الاحمدی ناخرسندی خود را از نتایج انتخابات و صعود مهاجران و جریان‌هایی که آن‌ها را نزدیک به اخوان‌المسلمین می‌خواند بیان کرد و با عبارتی کنایه‌آمیز درباره آینده آمریکا نوشت:
آمریکا خراب شد. مهاجرها و اخوانجی‌ها و….
در جهتی دیگر، مطر المصیریع به عرب‌ها و مسلمانانی تاخت که پیروزی دموکرات‌ها را جشن گرفتند و میان این جشن‌ها و مخالفت با جنگ علیه ایران پیوند برقرار کرد. او معتقد بود ترامپ مسیری را برای پایان دادن به نظام ایرانی و نفوذ متحدانش در منطقه آغاز کرده است.
او تأکید کرد که به نظر وی، تغییرات داخل کنگره برای تغییر جهت‌گیری‌های استراتژیک آمریکا در قبال ایران کافی نخواهد بود.
به عرب‌ها و مسلمانانی که موفقیت دموکرات‌ها را جشن می‌گیرند و نمی‌خواهند نظام ایران سقوط کند، نمی‌خواهند پرونده گروه‌های وابسته به آن در منطقه ما بسته شود و نمی‌خواهند منطقه ما امن باشد… خواستم بگویم ترامپ بذر سقوط این نظام را کاشته است و به‌یاری خدا به‌زودی ثمرش را خواهیم چید و گروه‌های وابسته به آن، به‌یاری خدا، ناپدید خواهند شد. و بدانید هیچ‌کس نمی‌تواند در سیاست استراتژیک آمریکا تغییری ایجاد کند.
واکنش العوده
بحث ابعاد دیگری گرفت، پس از آنکه عبدالله العوده، مخالف سعودی، پیروزی عبدالرحمن السید در کرسی مجلس سنای ایالت میشیگان را جشن گرفت و به او به‌عنوان اولین مسلمانی که از طریق انتخابات به این مجلس راه یافته است تبریک گفت.
عبدالرحمن السید… رسماً اولین مسلمانی که کرسی مجلس سنا در کنگره آمریکا را به دست می‌آورد! تبریک!
پست العوده واکنشی از سوی نجوی السعید برانگیخت. او با لحنی کنایه‌آمیز درباره احتمال رسیدن خودِ مخالف سعودی به قدرت در آینده کامنت گذاشت و به برخی خلیجی‌ها که نتایج انتخابات آمریکا را جشن می‌گیرند هشدار داد ممکن است در آینده با شگفتی‌های سیاسی‌ای روبه‌رو شوند که خوشایندشان نباشد.
هر چیزی در این دنیا ممکن است. مادامی که عبدالرحمن السید به کنگره رسیده، چرا بعید بدانیم روزی عبدالله العوده را در قدرت ببینیم؟ اما بعضی خلیجی‌ها که امروز از سر لجبازی نتایج انتخابات کنگره را جشن می‌گیرند، ممکن است فردا شگفتی‌هایی در انتظارشان باشد که خوشحالشان نکند!!
در کامنتی دیگری از حوزه خلیج [فارس]، عبدالعزیز الخاطر، نویسنده قطری، با لحنی کنایه‌آمیز نوشت که تغییر نظام در آمریکا از وقوع تغییر مشابه در ایران نزدیک‌تر شده است؛ اشاره‌ای به نتایج انتخاباتی و پیامدهای سیاسی جنگ.
تغییر نظام در آمریکا از وقوع چنین چیزی در ایران نزدیک‌تر شده است.
